Kiedy zaczynać naukę naukę Tai Chi?

Główna część tekstu, autorstwa mistrza Zhai Shizong, przetłumaczona została przez Andrzeja Kalisza, który dodał również swój uzupełniający komentarz.

Wiele osób chce nauczyć się Taijiquan (Tai Chi), ale często nurtuje je pytanie: czy jestem w odpowiednim wieku? Czy nie jest za wcześnie albo za późno? W rzeczywistości Tai Chi nigdy nie było zarezerwowane dla konkretnej grupy wiekowej. Jest delikatne, kojące, elastyczne i kontrolowane, dzięki czemu nadaje się niemal dla każdego. Jednak w różnym wieku warunki fizyczne, możliwości uczenia się i cele ćwiczeń różnią się, dlatego metody i cele ćwiczeń poszczególnych osób będą się naturalnie różnić. Znalezienie właściwego kierunku przyniesie lepsze rezultaty przy mniejszym wysiłku. Praktykowanie Tai Chi w młodości polega przede wszystkim na budowaniu fundamentów i kształtowaniu nawyków. Dzieci są elastyczne i mają dobrą koordynację, co sprawia, że ​​to idealny moment na kształtowanie postawy i rozwijanie koncentracji. Nie ma potrzeby forsowania idealnych form ani technik oddechowych, czy pracy mentalnej; niech dzieci cieszą się wygodnym rozciągnięciem ciała w zrelaksowanej praktyce, budując solidne fundamenty wyprostowanej postawy, stabilności i koncentracji. Później, gdy zaczną uczyć się systematycznie, na poważnie, ich postępy będą znacznie szybsze niż u innych.

Dojrzewanie to złoty wiek dla nauki Tai Chi. Pamięć, rozumienie i elastyczność fizyczna osiągają szczyt swoich możliwości. Pozwala to na szybkie zapamiętanie całej sekwencji ruchu, a także stopniowe zrozumienie jej podstawowych zasad i subtelnych szczegółów. To najlepszy czas na naukę Tai Chi w sposób usystematyzowany, solidny i dogłębny. Ci, którzy zbudują podstawy w tym okresie, Osoby, które poświęcają się temu etapowi, budują fundamenty, które trudno rozwinąć tym, którzy rozpoczynają naukę w późniejszym wieku.

Zhai Shizong

Komentarz tłumacza:

Jak wspomniał mój nauczyciel-brat Zhai Shizong (ponieważ jestem osobistym uczniem jego ojca, mistrza Zhai Weichuana, w genealogii stylu należę do tego samego pokolenia, co właśnie mistrz Zhai Shizong), Tai Chi nigdy nie było zarezerwowane dla konkretnej grupy wiekowej. U nas wciąż pokutuje pogląd, że jest to „gimnastyka dla emerytów”. Często kontaktują się ze mną osoby w wieku średnim, pytając o zajęcia dla swoich rodziców w podeszłym wieku. Sami niejednokrotnie wypowiadają się: „Tai Chi to nie dla mnie, to nie byłoby dla mnie żadne wyzwanie”. Jak bardzo się mylą odkrywają ci, którzy jednak trafią na zajęcia tradycyjnego Tai Chi (Taijiquan).

Wiele osób widziało filmy dokumentalne z Chin, gdzie w parkach całe grupy staruszków ćwiczą razem i tak pięknie im to wychodzi, tak chciałoby się powiedzieć… łatwo… Mało kto zdaje sobie sprawę, że to dlatego, że większość z nich ćwiczy już po prostu od wielu lat. Tymczasem u nas okazuje się, że wielu osobo wydaje się, że to jest tak łatwe, że można się tego nauczyć już w trakcie jednej, a co najwyżej kilku lekcji. Naprawdę spotykałem się z takimi oczekiwaniami osób, które po raz pierwszy przyszły na zajęcia. Gdy wyjaśniałem, że wstępna, zgrubna nauka formy skróconej zajmie kilka miesięcy, spotykałem się z komentarzami typu: „A ja myślałam, że dzisiaj się już nauczymy, a potem tylko będziemy powtarzać te ćwiczenia.”

Oczywiście można rozpocząć naukę będąc seniorem. Lepiej późno niż wcale. Też mam uczniów, którzy dopiero po przejściu na emeryturę rozpoczęli naukę i kontynuują kilkanaście lat, radząc sobie na równi z młodszymi (to znaczy osobami w wieku średnim). Jednak tak jak w innych dziedzinach, by osiągnąć wysoki poziom dobrze jest rozpoczynać dostatecznie wcześnie. O tym mówi Zhai Shizong. W okolicy Guangfu działa na przykład szkoła podstawowa z internatem, której dyrektorem jest uczeń mistrza Zhai Weichuan, gdzie styl Wu 武 Tai Chi jest przedmiotem obowiązkowym. Inny z moich braci Tai Chi, uczniów Zhai Weichuana prowadzi z kolei szkołę z obowiązkowym programem stylu Wu 武 w Yuncheng w prowincji Shanxi.

Oczywiście zajęcia dla dzieci, czy młodzieży muszą być inaczej prowadzone i obejmować nieco inny materiał, niż te przeznaczone dla osób w wieku średnim czy seniorów. Więcej uwagi trzeba poświęcić treningowi ogólnorozwojowemu, czy wprowadzać także formy bardziej dynamicznych odmian Kung-fu (Wushu). Trzeba na przykład wziąć pod uwagę, że chociaż nauka Tai Chi może pomóc dzieciom rozwijać zdolność skupienia się, to nie należy zmuszać ich do utrzymania pełnej koncentracji w powolnym ruchu przez zbyt długi czas.

W sekcji „Instytut Taiji” działającej w ramach Centrum Sztuki Walki „Akademia Yiquan” prowadzę zajęcia tradycyjnego stylu Wu 武, przeznaczone dla osób dorosłych w szerokim zakresie wiekowym, od studentów do emerytów. Tai Chi (Taijiquan) to nie tylko ćwiczenia wykonywane powoli – one stanowią tylko część programu nauki każdego tradycyjnego stylu tej sztuki, ale obejmuje on także naukę dynamicznych ruchów „emisji siły”, także formy zawierające podskoki i przeskoki, w tym formy z bronią (np. miecz, szabla, włócznia) oraz ćwiczenia z partnerem, zarówno stosunkowo delikatne, jak i bardziej konfrontacyjne – oczywiście wszystko to dostosowane może być do potrzeb ćwiczących, czy patrząc z innego punktu widzenia, różne osoby, w różnym wieku, o różnych potrzebach i zainteresowania mogą znaleźć odpowiednią dla siebie szkołę i grupę. W raz ze wzrostem liczby ćwiczą

Niektóre zajęcia po hasłem Tai Chi, przeznaczone dla seniorów, są w gruncie rzeczy bardziej zajęciami gimnastyki geriatrycznej z elementami Tai Chi. W niektórych szkołach trening jest podporządkowany startom w zawodach sportowych w konkurencji form Tai Chi, ocenianych tak jak np. gimnastyka artystyczna, w innych (ale trudno jednak jeszcze o ten nurt w Polsce) będzie przygotowywać do startów w konkurencji tui shou, czyli takiej trochę mniej wymagającej fizycznie formie zapasów.

W naszej szkole działamy pod hasłem: „pasja, rekreacja, zdrowie” – staramy się dogłębnie poznawać tradycyjny styl Wu 武 Tai Chi, czerpać satysfakcję z nauki i z ćwiczenia, z doskonalenia swoich umiejętności zarówno w ćwiczeniach solo, jak i z partnerem, równocześnie korzystając z pozytywnego wpływu tych ćwiczeń na zdrowie. Nie mamy oferty przeznaczonej dla dzieci. Zapraszamy jednak do współpracy instruktorów Kung-fu (Wushu) oraz nauczycieli wychowania fizycznego, którzy chcieliby zostać instruktorami tradycyjnego stylu Wu 武 Tai Chi i prowadzić w swoich sekcjach i szkołach odpowiednio sprofilowane zajęcia dla najmłodszych.

Andrzej Kalisz